Palov anatomiyasi: bir likopchada nima bor
Bir likopcha oshda 610–865 kcal bor, odatiy uy oshida taxminan 725 kcal. Bu raqam qayerdan chiqadi va oshdan voz kechmasdan me’yorda qolish mumkinmi?
Osh — dasturxonning podshosi. Shu sababli kaloriya hisoblaydigan odam birinchi bo‘lib aynan oshdan qo‘rqadi. Keling, bir likopchani qismlarga ajratib ko‘ramiz.
Bir likopcha — qancha?
Odatiy porsiya — 300–350 gramm. To‘yda yoki uyda solinadigan bir likopcha osh taxminan shuncha bo‘ladi. Odatiy uy oshining 350 grammlik porsiyasida:
| Ko‘rsatkich | Miqdor |
|---|---|
| Kaloriya | ≈ 725 kcal |
| Oqsil | 20 g |
| Yog‘ | 35 g |
| Uglevod | 81 g |
Kaloriya qayerdan keladi?
Oshning kaloriyasining deyarli yarmi — yog‘. Guruch zirvakdagi moyni shimib oladi, go‘sht va qazi ham o‘z yog‘ini qo‘shadi. Uglevodning asosiy manbai — guruch, oqsilniki — go‘sht, no‘xat va tuxum.
Shu sababli bir xil 350 gramm osh har xil bo‘lishi mumkin: moyi kam, go‘shti yog‘siz osh 610 kcal atrofida, dumbali va mayizli to‘y oshi esa 865 kcal gacha yetadi. Hisob va retseptlar — osh kaloriyasi sahifasida.
Kunlik me’yorga nisbatan
Ozishni maqsad qilgan o‘rtacha ayolning kunlik me’yori taxminan 1 600–1 800 kcal. Demak bir likopcha osh — kunning 40–45 foizi. Bu ko‘p, lekin taqiq degani emas.
Me’yorda qolishning uchta oson yo‘li
- Likopchani to‘ldirmang. Porsiyani 350 grammdan 250 grammga tushirish 200 kcal dan ortiq tejaydi.
- Salatni ko‘paytiring. Achchiq-chuchuk yoki bodring-pomidor salati to‘yish hissini beradi, kaloriyasi esa juda kam.
- Non qo‘shmang. Osh o‘zi uglevodga boy. Yoniga non qo‘shilsa, yana 150–250 kcal qo‘shiladi.
Botda qanday hisoblanadi
Oshni tepadan suratga olib yuborsangiz, Luqmaa AI guruch, go‘sht, qazi va tuxumni alohida ajratadi va har birining kaloriyasini ko‘rsatadi. Porsiya noto‘g‘ri chiqsa, saqlashdan oldin tuzatish mumkin.
Manbalar
- Mifflin M.D., St Jeor S.T. va b. Am J Clin Nutr, 1990 — kunlik sarf formulasi
- Institute of Medicine. Dietary Reference Intakes: macronutrients (AMDR)
- USDA FoodData Central, SR Legacy — masalliqlar tarkibi